Phát hiện tôm mắc hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND): Xử lý đúng quy trình để chặn dịch lây lan

Bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND), hay còn gọi là hội chứng chết sớm (EMS), vẫn là một trong những bệnh nguy hiểm nhất trên tôm nuôi nước lợ. Tôm mắc bệnh thường bỏ ăn, gan tụy teo, nhạt màu và chết rải rác ngay trong 30 – 35 ngày đầu sau khi thả giống; nếu xử lý sai, thiệt hại có thể lên tới cả vụ nuôi. Mới đây, một hộ nuôi tại xã Thái Thụy (Hưng Yên) đã gửi câu hỏi tới Tạp chí Thủy sản Việt Nam: phát hiện tôm nhiễm bệnh này thì phải xử lý thế nào cho đúng?

Theo hướng dẫn của cơ quan thú y được tạp chí tổng hợp, cách xử lý tùy thuộc vào tình trạng thực tế của đàn tôm. Trường hợp thứ nhất, tôm mang gen gây bệnh AHPND nhưng chưa chết: người nuôi cần áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng bệnh tổng hợp, tăng cường sức đề kháng cho tôm và ngăn chặn tôm bệnh phát tán sang các ao nuôi khác. Các yếu tố môi trường nuôi phải được duy trì trong ngưỡng thích hợp, tránh biến động mạnh khiến sức khỏe và sức đề kháng của tôm suy giảm.

Trường hợp thứ hai, tôm mang gen độc lực gây bệnh AHPND và đã bắt đầu chết: tuyệt đối không tự ý chữa trị, không xả nước thải, chất thải chưa qua xử lý ra môi trường. Tôm bệnh đạt kích cỡ thương phẩm có thể sử dụng làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi hoặc mục đích khác, trừ việc dùng làm giống hoặc thức ăn tươi sống cho thủy sản khác. Tôm chưa đạt cỡ thu hoạch thì không được vứt xác tôm bệnh, tôm chết ra môi trường. Chỉ được vận chuyển tôm ra ngoài vùng có dịch sau khi đã xử lý theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Đồng thời phải xử lý nước ao nuôi, nước thải, khử trùng dụng cụ, ao bể, nền đáy và diệt giáp xác bằng các loại hóa chất được phép sử dụng. Việc nuôi tiếp hay tạm dừng sẽ căn cứ vào tình hình thực tế và hướng dẫn của cơ quan chuyên ngành nuôi trồng thủy sản địa phương; nếu nuôi tiếp, phải áp dụng quy trình nuôi tôm nước lợ an toàn trong vùng dịch bệnh.

Nhìn từ góc độ thiết bị, AHPND hiện chưa có thuốc đặc trị, nên phòng bệnh bằng quản lý môi trường vẫn là gốc rễ. Máy cho ăn tự động giúp kiểm soát khẩu phần, hạn chế thức ăn dư thừa lắng đọng đáy ao – nơi vi khuẩn gây bệnh dễ sinh sôi. Hệ thống quạt nước và sục khí đáy duy trì ôxy hòa tan ổn định, giảm sốc môi trường – yếu tố khiến tôm suy giảm miễn dịch. Nước cấp đầu vào nếu được lọc cơ học kết hợp khử trùng bằng UV hoặc ozone sẽ chặn mầm bệnh ngay từ bên ngoài. Còn khi buộc phải xử lý ao nhiễm bệnh, thiết bị định lượng hóa chất tự động giúp khử trùng đúng liều, đều khắp ao bể, tránh lạm dụng hóa chất gây tồn dư và giảm hiệu quả về lâu dài. Phòng bệnh từ thiết bị chính là cách giảm rủi ro rẻ nhất cho mỗi vụ tôm.

Nguồn: Tạp chí Thủy sản Việt Nam — https://thuysanvietnam.com.vn/xu-ly-tom-bi-nhiem-benh-hoai-tu-gan-tuy-cap-tinh/