Codex ban hành Tiêu chuẩn chung về Phụ gia thực phẩm bản 2026: 72 phụ gia thay đổi điều khoản sử dụng

Ngày 07/08/2026, Thư ký Ủy ban Codex quốc tế (Codex Alimentarius) đã gửi thông báo tới đầu mối Codex của các nước thành viên — trong đó có Việt Nam — về việc ban hành và cập nhật Tiêu chuẩn chung Codex về Phụ gia thực phẩm (GSFA, Codex Stan 192-1995) bản 2026. Tiêu chuẩn có hiệu lực áp dụng ngay từ ngày 07/08/2026. Ngày 10/08/2026, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã đăng tải thông tin chi tiết trên cổng vfa.gov.vn để doanh nghiệp trong nước chủ động cập nhật.

So với bản 2025, thay đổi đáng chú ý nằm ở Bảng 1 của tiêu chuẩn. Cụ thể, phụ gia Gelangum 418(i) (được đưa vào năm 2025) nay được gộp vào nhóm phụ gia Gellan gồm Gellan gum 418(i) và Low-acid clarified gellan gum 418(ii). Mã Nisin (INS 234) trong bản 2025 cũng được thay bằng Nisin A (INS 234(i)). Tổng cộng có 72 phụ gia thực phẩm với 304 điều khoản sử dụng được điều chỉnh. Riêng Bảng 3 không có phụ gia bổ sung mới.

Đây không phải chuyện giấy tờ xa vời với doanh nghiệp Việt. GSFA là chuẩn tham chiếu phổ biến trong đàm phán xuất khẩu sang các thị trường áp dụng tiêu chuẩn Codex. Gellan gum xuất hiện ngày càng nhiều trong đồ uống, thạch và TPCN dạng gel; Nisin A được dùng rộng rãi làm chất bảo quản trong thực phẩm đóng gói, sản phẩm từ sữa và thịt. Việc tách mã INS 234 thành 234(i) hay gộp nhóm Gellan đồng nghĩa doanh nghiệp phải rà soát lại hồ sơ tự công bố, nội dung nhãn và định mức phụ gia trong công thức sản xuất.

Từ thực tế triển khai dây chuyền cho khách hàng ngành thực phẩm và TPCN, đội kỹ sư DKQ thường gặp ba vấn đề mỗi khi nhà máy đổi công thức phụ gia theo tiêu chuẩn mới. Thứ nhất là khâu định lượng vi lượng: nhiều phụ gia chỉ dùng ở mức vài ppm đến vài phần nghìn, cân thủ công dễ lệch lớn hơn cả mức cho phép của chính GSFA, nên cần bộ định lượng tự động có độ lặp lại cao. Thứ hai là khâu đồng nhất: phụ gia dạng gum như Gellan khi trộn khô dễ vón cục, cần máy trộn tốc độ cắt hoặc hệ khuấy phù hợp; khi hydrate hóa cần gia nhiệt kiểm soát quanh 80–90°C rồi làm nguội, tức bồn khuấy phải có áo nhiệt (jacket). Thứ ba là khâu kiểm chứng: sau khi chuyển mã phụ gia, cần lấy mẫu kiểm tra độ phân tán và độ đồng đều lô để tránh lô lỗi. Máy móc không nhất thiết phải thay mới, nhưng thông số quy trình — tốc độ khuấy, thời gian trộn, nhiệt độ — phải được tính lại, và đó thường là phần việc DKQ hỗ trợ khách ngay từ bước chuyển đổi.

Doanh nghiệp nên tải bản PDF hoặc dùng bản tra cứu online của GSFA 2026 trên trang web của FAO để đối chiếu từng mã phụ gia đang sử dụng, cập nhật hồ sơ công bố trước mùa xuất khẩu cuối năm, và rà soát thiết bị định lượng – trộn nếu công thức có thay đổi phụ gia.

Nguồn: Cục An toàn thực phẩm (vfa.gov.vn) — https://vfa.gov.vn/tin-tuc/uy-ban-codex-quoc-te-ban-hanh-tieu-chuan-chung-codex-ve-phu-gia-thuc-pham-ban-2026.html